Ανακτορικό πραξικόπημα;...

Τι συμβαίνει με την υγεία του Ερντογάν;

Οι φήμες για αιφνίδιο θάνατό του το πρωί της Τετάρτης διαψεύστηκαν ως fake news και ακολούθησαν έρευνες και προσαγωγές.

Το ερώτημα δεν... τίθεται στους θεράποντες γιατρούς αλλά στους πολιτικούς αναλυτές, που καλούνται να εκτιμήσουν αν η υγεία του «σουλτάνου» μπορεί να είναι το σημείο αναφοράς μιας βελούδινης απομάκρυνσής του από την εξουσία.

Αλλωστε η επίκληση των λόγων υγείας ήταν η συνηθισμένη αιτία που συνόδευε την αποχώρηση-αποπομπή από την ηγεσία των χωρών του υπαρκτού σοσιαλισμού.

Μια βελούδινη αποχώρηση Ερντογάν έχει πολλά προαπαιτούμενα:

■ Πρώτον, την αποδοχή αυτής της προοπτικής από τον Ερντογάν έναντι μιας σειράς εγγυήσεων που θα εξασφαλίσουν ασφάλεια και ασυλία στον ίδιο και στο περιβάλλον του.

■ Δεύτερον, την ενιαία στάση των –φερομένων ως δελφίνων– Ακάρ, Σοϊλού και Φιντάν, που αν δεν εξασφαλίσουν την ομαλή αποχώρηση του «σουλτάνου» θα εγκλωβιστούν στη λογική ενός ανακτορικού πραξικοπήματος.

■ Τρίτον, την ανοχή της αντιπολίτευσης που δεν έχει κανένα λόγο να διευκολύνει την ανασύνταξη του κυβερνώντος κόμματος υπό νέα ηγεσία.

Ενα είναι βέβαιο, ότι όλοι ετοιμάζουν την επομένη μετά τον Ερντογάν ημέρα εντός ή εκτός συνόρων.

■ Στους διαδρόμους του Λευκού Παλατιού της Αγκυρας οι φερόμενοι ως δελφίνοι κινούνται μεταξύ βελούδινης αποχώρησης και ανακτορικού πραξικοπήματος – μια οριακή εξισορρόπηση υψηλού κινδύνου.

■ Στην αντιπολίτευση συγκροτήθηκε ένα ετερόκλητο ενιαίο μέτωπο με κοινό παρονομαστή την επιστροφή στο κοινοβουλευτικό καθεστώς, με αδιευκρίνιστο αν θα πρόκειται για το status quo ante ή για διαφορετικό πλαίσιο και κανόνες.

■ Αν υιοθετηθούν ως αξιόπιστα τα παραπάνω, τότε η πολιτικά ορθή συμπεριφορά του Μπάιντεν προς τον Ερντογάν είναι πολύ πιθανόν να αποβλέπει να ενισχύσει την υλοποίηση του σεναρίου της βελούδινης αποχώρησης.

Για τα σενάρια της βελούδινης αποχώρησης και του ανακτορικού πραξικοπήματος τα χρονικά περιθώρια είναι στενά, ασφυκτικά έως ανύπαρκτα στην περίπτωση που ο Ερντογάν περιχαρακωθεί στο Μπούνκερ και ως άλλος Σαμψών αναφωνήσει «αποθανέτω η ψυχή μου μετά των αλλοφύλων».

Στην περίπτωση αυτή, ο Ερντογάν θα πρέπει να κινηθεί μεταξύ φυγής προς τα εμπρός και ηρωικής εξόδου με μια εισβολή ευρείας κλίμακας στη Βόρεια Συρία, δυτικά και ανατολικά του Ευφράτη, με κίνδυνο να συγκρουστεί μετωπικά και με τις ΗΠΑ και με τη Ρωσία.

Στη σκιά της παραπάνω βεβαρημένης συγκυρίας ο Ερντογάν και οι νυν και πρώην στενοί συνεργάτες του γιόρτασαν στις 3.11 τα 19 χρόνια από την πρώτη εκλογική νίκη τού ΑΚΡ που οδήγησε στον σχηματισμό της κυβέρνησης Γκιουλ, καθώς ο Ερντογάν είχε καταδικαστεί το 1999 και σε στέρηση των πολιτικών του δικαιωμάτων.

Εύλογα τίθεται το ερώτημα αν τα 19 χρόνια μπορούν να αντιμετωπιστούν σαν ενιαία περίοδος, καθώς μέχρι την εξέγερση του 2013 στο Πάρκο Γκεζί ο Ερντογάν και το κυβερνών κόμμα ΑΚΡ λειτουργούσαν σαν ατμομηχανή της δυναμικής εκδημοκρατισμού, με τα εκλογικά τους ποσοστά σε συνεχή αυξητική δυναμική.

Μετά το 2013 και κυρίως μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος στις 15.6.2016, ο Ερντογάν εκτροχιάστηκε προς την κατεύθυνση ενός προσωποπαγούς αυταρχισμού, μπροστά στον οποίο ωχριά και η Πεφωτισμένη Δεσποτεία του Κεμάλ αλλά και η τυραννική εξουσία του Αβδούλ Χαμίτ πριν από την επανάσταση των Νεότουρκων το 1908.

Τούτων λεχθέντων, ουδείς μπορεί να εγγυηθεί ότι η βελούδινη αποχώρηση και το ανακτορικό πραξικόπημα θα παραμείνουν ως ασκήσεις επί χάρτου με την καθεστωτική κατάρρευση στην Τουρκία να τίθεται εκτός ελέγχου.

Γιώργος Καπόπουλος

efsyn.gr